Magiczne trufle (trufle psylocybinowe) – co to jest i czy są legalne
Magiczne trufle, nazywane też truflami psylocybinowymi, halucynogennymi albo „kamieniami filozoficznymi”, to sklerocja, czyli zbite, twarde skupiska grzybni niektórych gatunków z rodzaju Psilocybe. Z prawdziwymi truflami jadalnymi łączy je tylko wygląd i nazwa handlowa. W przeciwieństwie do samej grzybni sklerocja zawierają psylocybinę i psylocynę, dlatego w Polsce ich posiadanie i sprowadzanie jest nielegalne.
Magiczne trufle – co to jest?
Sklerocjum (mn. sklerocja) – zwarta, twarda struktura przetrwalnikowa zbudowana ze splecionych strzępek grzybni, w której grzyb magazynuje substancje zapasowe i dzięki której przeżywa niekorzystne warunki.
Sklerocja rozwijają się pod powierzchnią podłoża i pełnią rolę długoterminowego magazynu składników odżywczych i metabolitów (Wikipedia: Magic truffle). Nie są owocnikami, bo nie wytwarzają zarodników. W handlu przypominają niewielkie, brązowawe bryłki, stąd skojarzenie z truflami. Warto pamiętać, że prawdziwe trufle jadalne, np. trufla czarna, to zupełnie inne grzyby workowe, niespokrewnione z Psilocybe.
Ta biologia ma znaczenie prawne. Grzybnia (mycelium) i zarodniki Psilocybe nie zawierają psylocybiny, co wyjaśniamy w artykule mycelium i owocnik. Sklerocja, choć zbudowane z grzybni, zawierają psylocybinę i psylocynę, tak jak owocniki. Dlatego w świetle polskiego prawa trufli nie można traktować jak legalnej grzybni.
Jakie gatunki wytwarzają magiczne trufle?
Sklerocja wytwarza tylko część gatunków z rodzaju Psilocybe. Najbardziej znane to Psilocybe mexicana, z której Albert Hofmann po raz pierwszy wyizolował psylocybinę w 1958 roku, Psilocybe tampanensis oraz blisko z nią spokrewniona Psilocybe atlantis (Wikipedia: Psilocybe mexicana; Psilocybe atlantis). Więcej o tych gatunkach piszemy w artykułach Psilocybe tampanensis i Psilocybe mexicana.
Historia P. tampanensis jest nietypowa. 3 września 1977 roku, w trakcie Drugiego Międzynarodowego Kongresu Mykologicznego w Tampie na Florydzie, Steven Pollock i Gary Lincoff znaleźli na piaszczystej wydmie pojedynczy okaz nieznanego grzyba. Gatunek opisali naukowo w 1978 roku Pollock i Gastón Guzmán. Pollock wyprowadził z okazu czystą kulturę, a dzisiejsze kultury tego gatunku wywodzą się właśnie od niej (Wikipedia: Steven Hayden Pollock; Psilocybe tampanensis).
Dlaczego trufle są legalne w Holandii?
1 grudnia 2008 roku Holandia wpisała grzyby psylocybinowe na listę II swojej ustawy o opium (Opiumwet), zakazując ich sprzedaży, uprawy i posiadania. Przepis wymieniał jednak grzyby, a nie sklerocja, dlatego trufle psylocybinowe pozostały w holenderskich smartshopach w legalnej sprzedaży (Wikipedia: Smart shop). To wyłącznie holenderska luka prawna.
Część sklepów internetowych sugeruje, że skoro trufle są legalne w jednym kraju UE, można je legalnie wysyłać do innych. To nieprawda. Prawo narkotykowe jest w UE krajowe, a w Polsce decyduje o nim zawartość substancji, nie nazwa handlowa ani kraj pochodzenia. Przegląd przepisów w różnych państwach znajdziesz w artykule gdzie psylocybina jest legalna.
Magiczne trufle a prawo w Polsce
Psylocybina i psylocyna należą w Polsce do grupy I-P wykazu substancji psychotropowych (rozporządzenie Ministra Zdrowia, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1139). Ponieważ sklerocja je zawierają, ich posiadanie jest nielegalne. Zamówienie trufli z zagranicy to przywóz lub wewnątrzwspólnotowe nabycie substancji psychotropowej. Art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje za to grzywnę i karę pozbawienia wolności do 5 lat, w wypadku mniejszej wagi łagodniejszą karę, a przy znacznej ilości albo działaniu dla korzyści majątkowej od 3 do 20 lat (ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 55). Konsekwencje posiadania opisujemy w artykule co grozi za posiadanie grzybów psylocybinowych.
Najczęstsze pytania
Czy magiczne trufle to grzyby?
Tak, ale nie owocniki. To sklerocja, czyli przetrwalnikowa forma grzybni niektórych gatunków Psilocybe.
Czy trufle psylocybinowe są legalne w Polsce?
Nie. Zawierają psylocybinę i psylocynę z grupy I-P wykazu substancji psychotropowych, więc ich posiadanie i sprowadzanie jest nielegalne.
Czym trufle różnią się od grzybni w growkicie?
Grzybnia w growkicie to luźna sieć strzępek, która nie zawiera psylocybiny. Sklerocja to zbita struktura przetrwalnikowa, która ją zawiera. Obie powstają z grzybni, ale mają inny skład i inny status prawny.
Źródła
- Wikipedia: Magic truffle. en.wikipedia.org
- Wikipedia: Smart shop (zakaz grzybów w Holandii, 2008). en.wikipedia.org
- Wikipedia: Psilocybe tampanensis; Steven Hayden Pollock; Psilocybe mexicana; Psilocybe atlantis. en.wikipedia.org
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 55. lexlege.pl
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1139.
